Sayı | Ausgabe: 208 (27.02.2019)
Gelecek sayı | Nächste Ausgabe: 28.03.2019


(Anadolu Bülbülleri)


Dağlar dağlar Viran Dağlar – Koro yapımcı Osmantan Erkır’ın kulağına bir haber çalınır. Atatürk’ün 1936-1938 yılları arasındaki yurt gezilerinde kullandığı özel vagonun pikabında çalınan 78 devirlik taş plâklar halâ saklanmaktadır. Tango ve erken Cumhuriyet dönemi müziğinin uzmanı Cemal Ünlü kolları sıvayıp işe girişir ve o taş plaklar arasından 21 tanesini seçer. “Atatürk’le Bir Tren Yolculuğu: Yaver Şu Sevdiğim Şarkıyı Çal...” isimli eser böyle ortaya çıkar.
Yaklaşık 70-75 yıl öncesinin kayıtları bir döneme tanıklılık etmenin ötesinde, ilginç bilgilerde aktarıyor bizlere. Riyaset-i Cumhur Fasıl Heyeti’nim varlığını bu sayede öğreniyoruz. İstiklal Marşımızın bugün kullandığımız bestesini yapan Zeki (Üngör) Bey’in yönetimindeki “Risayet-i Cumhur Orkestra Heyeti “(Cumburbaşkanlığı Senfoni Orkestrası)’nın bir Rast Peşrevin 1. ve 2. hanelerini batı müziği anlayışı ile seslendirmelerini dinlemek ilginç bir deneyim oluyor Seyyan Hanım (Oskay)’ın sesinden Necip Cemal’ın bestelediği dönemim ünlü tangosu “Yıllar” ise ayrı bir lezzet.
Koronun söylediği, “Dağlar Dağlar Viran Dağlar” ve “Köşküm Var Deryaya Karşı” gibi 2 Rumeli türküsünün, Tamburacı Osman Pehlivan’ın “Orfeon Rekord” diyerek plak şirketinin adını verdikten sonra tamburasıyla çalmaya başladığı “Söğüt Zeybeği” gibi halk ezgilerinin yanı sıra, “Doğunun Caruso’su olarak ünlenen Hafız Yaşar Bey’in “Seni Kimse Görse Derununda Muhabbet Uyanır” adlı tumturaklı gazeli de seçkide yeralıyor.
Hiç kuşkusuz en işveli şarkı Deniz Kızı Eftalya Hanım, Sadi Hanım ve Yesarı Asım Arsoy’un birlikte söyledikleri:
“Yalova’nın şen kızını kandıralım alatın”
“ Ela gözlü dilber yari sevdalara saralım”
“Naz ederse o ceylan yatağından çalalım”
“Edası hoş, işvesi hoş, kendisi hoş”
“Kokladım oldum sarhoş”
sözleri ile başlayanı.

1- Sen Bezmimize Geldiğim Akşam Neler Olmaz (Riyaset-i Cumhur Fasıl Hayeti)
2- Ey Gonce Dahen Har-ü Elem Canıma Geçti (Riyaset-i Cumhur Fasıl Hayeti)
3- Cana Rakibi Handan Edersin – Abdülhalik Bey (Riyaset-i Cumhur Fasıl Hayeti)
4- Seni Kim Görse Derununda Muhabbet Uyanır (Hafız Yaşar Bey)
5- Allı Yemeni (Münür Nurettin Selçuk)
6- Rast Peşnevi (Zeki Üngör Bey idaresinde) (Riyaset-i Cumhur Fasıl Hayeti)
7- Bade-i Vuslat içilsin Kase-i Fağfurdan (Melek Tokgöz)
8- Şahane Gözler Şahane (Vedia Rıza (Gız)) Hanım
9- Dağlar Dağlar Viran Dağlan (Koro)
10- Köşküm Var Deryaya Karşı (Koro)
11- Yine de Kaynadı Coştu Dağların Taşı (Safiye Ayla)
12- Gözüne Sürme Çekmis (Leman Ekrem Hanım)
13- Yıllar... Çok Uzakta Bir İlkbahar Gecesinde Sevgiyi Buldum Onun Sesinde (Seyyan Hanım)
14- Hala Yaşıyor Kalbimin En Gizli Yerinde (Safiye Ayla)
15- Yalovanın Şen Kızını Kandıralım Alalım (Deniz Kızı Eftalya Hanım, Sadi Hanım, Yesari Asım Arsoy)
16- Sahilde Saba Rüzgarı Ağlarken Uyan Sen (Müzeyyen Senar)
17- Ruhumda Bu Şeb Hicr-i Visalin Yanıyorken (Bimem Şen)
18- Kaçma Mecburundan Ey Ahüy-ü Vahşi Ülfet (Dar-üt Talım-i Müzik Heyeti)
19- Söğüt Zeybeği (Tamburacı Osman Pehlivan)
20- Ben Melamet Hırkasını Kendim Giydim (Hafız Aşır – Gülistan Hanım)
21- Hicaz Taksim (Kemani Nubar Efendi)

Kaynak: Eski Türküler

Unutulmayan şarkılar arasında, Marika Minou’nun seslendirdiği Çoban Kızı, Seyyan Hanım’ın, Bir Martı Gibi, Bestekâr Muallim İsmail Hakkı Bey’in eseri Fikrimin İnce Gülü, Stelios Kazantzikis’in, Canımı Yaktın Alim ve Kızım Seni Ali’ye Vereyim mi? Hafız Burhan’ın, Makber, Yüksek Eyvanlarda, Yandım Sana Baktıkça, Söyleyin Güneşe, Rosa Eskenaze’nin, Eminem, Çakıcı, Çiftetelli, Darıldın mı?, Çeçen Kızı, Kadifeden Kesesi, Sarı Kanaryam (Bu şarkı Fenerbahçe’nin ilk şarkısıdır). Horos Anatolitikos’un seslendirdiği, Akşam Olur Mapusane Kilitlenir. Rena Dallia’nın, Gülbahar, Gelemem Ben, Fahriye Hanımın, Ağam olasın Ömer gibi eserlerleri gösterebiliriz.
Hamiyet Yüceses: Çağının bülbülü, Ruh dinlencesidir. Tüm popüler eserleri Tanrı vergisi sesiyle okumuştur.
Behiye Aksoy’a, İzmir demeli; İzmir’e de, Behiye Aksoy... İzmir Behiye Aksoy’u çok sever. Şimdiki İzmir kızları ona çok şey borçlu. O, hiç bir zaman inceliğinden, hanımefendiliğinden ödün vermedi, İzmir’e örnek oldu.
Selahattin Pınar, Türk Müziğinin aristokratıdır. Afife Jale – Selahattin Pınar aşkı zamanın en büyük, en trajedik aşklarındandır. Nereden Sevdim O Zalim Kadını? Şarkısını engin yeteneği ile okumuştur. Afife’ye olan aşkını, tutkusunu hüzünle dillendirmiştir.
Ali Uğurlu üçlüsünü unutmamak gerekiyor. Ali Uğurlu – Manisalı Keman Ustası Dimitris – Kanun ustası Nikos Şahinidis... En ünlü eserleri Atina’nın Yolları Taştan’dır. 1960 yılında Atina’da kayıt yapılır. Eseri Ali Uğurlu seslendirir. Aynı özellik, Emin Gündüz, Tasos Halkias, Udi Hrant’ta da vardır. Üçlü hiç ayrılmaz.
Çocukluğumda radyodan sık sık isimlerini duyduğum, Yorgo Bacanos, (1900-1977) Münir Nurettin Selçuk (Timur Selçuk’un babası) Kemani Sarkis Efendi, Lem’i Atlı’dan da söz etmem gerekiyor. Türk müziğinin en önemli ustalarındandırlar.
Celal Güzelses, halk müziğinin büyük ustasıdır. Hele Yar, Ağlama Yar Ağlama, Dedim Ey Efendim gibi önemli, sayısız eser okumuştur. Bekçi Bakır, (Urfalı) Buradan Bir Atlı Geçti adlı eseriyle ünlenmiştir. Urfalı Tenekeci Mahmut Güzelgöz, Enver Demirbağ, Tatyoz Efendi, John Berberian (Sivas), Abdurrahman Kızılay, Münir Nurettin Selçuk, Celal Güzelses, Özay Gönlüm, Nurettin Çamlıdağ, Seha Okuş, Suzan Yakar, Bayan Sulhiye, Sadettin Kaynak, Bekir Sıtkı Sezgin, Füsün Hanım, Müzeyyan Senar, Zeki Müren, Müzehher Güyer, Hafız Ahmet, Aziz Şenses, Servet Hanım, Sıdıka Ahmedova, Kadriye Latifova, Hüseyin Hüsnü Bey, Halil Sezgin, Nermine Memedova, Sinan Seid, Ruhi Su Türk müziğine ilham kaynağı olmuşlardır.
“Güzel insanlar, güzel atlara binip buradan çoook uzaklara gittiler”
Işıklar içinde yatsınlar...

Köşe Yazarları | Autoren
Köşe Yazarları | Autoren