Sayı | Ausgabe: 224 (16.06.2020)
Gelecek sayı | Nächste Ausgabe: 15.7.2020

Karında mide ve karaciğerin altında yer alan pankreas organının en önemli görevleri, salgı fonksiyonu ile gıdanın barsaktan emilmesi, mide ve safra kesesinin düzenli çalışmasının organize edilmesi ve kan şekeri düzeylerinin ayarlanmasıdır. Bu organın kanseri olan pankreas kanserine, Avusturya`da ’de her yıl yaklaşık 3.000 kişi yakalanmaktadır.Karında mide ve karaciğerin altında yer alan pankreas organının en önemli görevleri, salgı fonksiyonu ile gıdanın barsaktan emilmesi, mide ve safra kesesinin düzenli çalışmasının organize edilmesi ve kan şekeri düzeylerinin ayarlanmasıdır. Bu organın kanseri olan pankreas kanserine, Avusturya`da ’de her yıl yaklaşık 3.000 kişi yakalanmaktadır.Pankreas kanseri, erkeklerde (9.sırada-100.000’de 5 sıklığında) kadınlardan (11.sırada-100.000’de 3.5 sıklığında) daha sık görülmektedir.Pankreas kanseri belirtileriPankreas kanseri, belirtileri kişiden kişiye farklılıklar gösterebilmekle beraber, temel olarak; iştahsızlık, midede “yanma hissi, bulantı, kilo kaybı, sarılık, karın üst kısmında ve belde şiddetli ağrı, karın şişliği, ani ortaya çıkan şeker hastalığı, yağlı ishal, karında sıvı birikmesi şeklinde şikayetlerle ortaya çıkabilir.Hastalığın başka organlara yayılma eğilimi diğer organ kanserlerinden daha fazladır. Örneğin, pankreas kanserli hastaların %85’i tanı anında başka organlara hastalık sıçramış olarak karşımıza çıkarken, bu oran meme kanserlerinde %40, kalın barsak kanserlerinde %30 civarındadır.Pankreas kanseri nedenleriPankreas kanserinin nedenleri ve kanseri tetikleyen faktörler kesin olarak bilinmemekle birlikte, bazı faktörler ile ilişkisi klinikte dikkatimizi çekmektedir. Pankreas kanseri nedenleri nelerdir?1. Yaş: 60 yaşından sonra risk belirgin şekilde artmaktadır.2. Sigara içimi: Pankreas kanseri, olgularının %30’unda sigara içimi ile ilişkili olduğu düşünülmektedir. Sigara kullanım sıklığı ve süresi oluşumu üzerinde etkilidir. Daha yoğun sigara kullanımı daha büyük risk oluşturmaktadır.3. Cinsiyet: Erkeklerde pankreas kanseri riski daha fazladır.4. Diyet ve egzersiz: Diyet ve egzersiz hastalık ile ilişkilidir. Meyve, sebze ve lifli besin tüketiminin riski azalttığı, et ve yağlı ürünlerin ise artırdığı düşünülmektedir. Geçmişte kahve alımının riski arttırdığı yönündeki inanış bugün için artık kesin olarak söylenememektedir. Günlük 40 dakika yürüyüş ile kanser riskinin belirgin şekilde azaldığı çeşitli çalışmalarda gösterilmiştir.5. Aile Öyküsü: %5-10 arasında genetik yapı ve kanser gelişimi arasında ilişki bulunmaktadır.6. Kimyasal karsinojenler: Böcek ilaçları ve çeşitli kimyasal maddelerin pankreas kanseri riskini artırdığı düşünülmektedir.7. Şeker hastalığı: Bu hastalarda pankreas kanseri riski daha fazladır. Bu nedenle şeker hastalığının regülasyonu, diyet ve fazla kiloların verilmesi pankreas kanser gelişim riskini azaltacaktır.8. Mide cerrahisi: İnce barsak ve ülser kanamalarına yönelik daha önceki mide operasyonları sonrasında pankreas kanseri görülme risk artar. Pankreas kanseri her yaşta görülebilmekle birlikte, görülme riski yaşla birlikte artar. Hastaların %80’i 60 yaş üstündedir. Ortalama görülme yaşı erkeklerde 63, kadınlarda ise 67’dir.Pankreas kanseri, pankreası oluşturan dokularda başlar ve iki ana kategoriye ayrılır.İlki; insülin ve diğer hormonların üretildiği bölgede görülen kanser, ikincisi ise enzimlerin üretildiği bölgede görülen kanserdir.Pankreasın midenin arka kısmında, omuriliğe yakın bir bölgede bulunmasından dolayı pankreas kanserinin erken dönemlerinde herhangi bir belirti görülmeyebilir.Ancak tümör büyüyüp, çevresinde bulunan dokulara ve organlara baskı yapmaya başladıkça belirtiler artabilir.Pankreas kanserinin ilerleyen aşamalarında en sık görülen belirtiler şunlardır;Karın Ağrıları: Pankreas kanseri vakalarının %70’inde ağrılar görülmektedir. Bu ağrılar genellikle karın bölgesinde hafif bir rahatsızlık hissi olarak başlar.Ağrı yemekten sonra veya uzandığınızda artabilir, dik oturduğunuzda azalabilir.İlk ağrılar gelip geçicidir ancak zamanla ağrılar daha uzun süreli ve şiddetli olabilir. Bu ağrılar kanserin çevrede bulunan sinirleri etkilemesi ve tümörün, mide veya onikiparmak bağırsağını bloke etmesi nedeniyle ortaya çıkar.Sarılık: Pankreas kanseri vakalarının %50’sinde sarılık görülmektedir. Sarılığın başlıca belirtileri cildin ve göz aklarının sararmasıdır.Bunlara ek olarak idrar rengi koyulaşır, cildin çeşitli bölgelerinde kaşıntı olur ve dışkı rengi soluklaşır.Pankreas kanserinin sarılığa yol açmasının nedeni kanserli tümörün safra kanalını tıkayarak “bilirubin” adlı kimyasalın vücuttan atılmasını engellemesidir. Bu kimyasal normal olarak kanımızda bulunur ancak safra tarafından düzenli olarak atılmadığında vücutta birikmeye başlar.Kilo Kaybı: Sindirime yardımcı olan enzimlerin salgılanmasıyla görevli pankreas, kanser nedeniyle görevini yerine getiremediğinde, vücut gıdalardan alması gereken besin öğelerini tam olarak alamaz ve buna bağlı olarak kilo kaybı görülebilir.Kilo kaybı, kanserin özellikle pankreasın baş tarafında (enzimlerin salgılandığı bölge) olduğunun bir göstergesi olabilir.Bağırsak Sorunları: Dışkının normalden büyük, soluk, yağlı ve aşırı kokulu olması (steatorrhoea) genellikle pankreasta bir sorun olduğunun habercisidir.Pankreas kanseri tedavisinde erken teşhis önem kazanıyorErken teşhis tüm kanser türlerinde olduğu gibi bu hastalıkta da hayat kurtarıcıdır. Tedavide temel olarak 3 yöntem kullanılır; cerrahi, radyoterapi (ışın tedavisi) ve kemoterapi.Hedefe yönelik ilaçlarla ilgili pek çok çalışma devam etmektedir. Hastaların %15’i tanı konulduğunda ameliyat edilmesi gereken evrededirler. Bu durumda cerrahi tedavi, hastanemiz gibi pankreas cerrahisinde deneyimli merkezlerde başarıyla uygulanabilmektedir. Geri kalan %85 ise kemoterapi ile tedavi edilir. Kemoterapi, merkezimiz gibi deneyimli merkezlerde başarıyla uygulanmaktadır.

Köşe Yazarları | Autoren
Köşe Yazarları | Autoren