Sayı | Ausgabe: 224 (16.06.2020)
Gelecek sayı | Nächste Ausgabe: 15.7.2020

25.04.2018

İltihabi bağırsak hastalığı; nedeni bilinmeyen ve bağışıklık, kalıtımsal nedenler, bağırsağa ait savunma mekanizmalarının bozulması ve çevresel faktörler ile oluştuğu bilinen; ‘’Crohn Hastalığı’’ ve ‘’ülseratif kolit’’ gibi hastalıkları içerir. İltihabi bağırsak hastalığının diğer adları, inflamatuvar bağırsak hastalığı (İBH) veya İngilizce’de anılan şekli ile ‘’inflammatory bowel disease’’ (İBD) şeklindedir. Rocchi ve ark. çalışmasında 2012 yılında Kanada’da İBH nedeni ile yıllık toplam tedavi maliyeti 2.8 milyar $ ve hasta başına düşen yıllık maliyet ise 12.000 $ olarak hesaplanmıştır.İltihabi bağırsak hastalığı; nedeni bilinmeyen ve bağışıklık, kalıtımsal nedenler, bağırsağa ait savunma mekanizmalarının bozulması ve çevresel faktörler ile oluştuğu bilinen; ‘’Crohn Hastalığı’’ ve ‘’ülseratif kolit’’ gibi hastalıkları içerir. İltihabi bağırsak hastalığının diğer adları, inflamatuvar bağırsak hastalığı (İBH) veya İngilizce’de anılan şekli ile ‘’inflammatory bowel disease’’ (İBD) şeklindedir. Rocchi ve ark. çalışmasında 2012 yılında Kanada’da İBH nedeni ile yıllık toplam tedavi maliyeti 2.8 milyar $ ve hasta başına düşen yıllık maliyet ise 12.000 $ olarak hesaplanmıştır.
İltihabi bağırsak hastalığı en sık hangi yaşta ve kişilerde gözlemlenir?• İBH'nın en sık başlama yaşı 15-25 arası veya 55-65 arası iken, tüm yaş gruplarında görülebilir. Çocukluk çağında görülen olgular, tüm grubun % 7-20'sini oluşturur.• Ortalama olarak toplumda binde bir oranında gözlenir. - Yahudilerde diğer insanlara göre 2• 4 kat daha sıktır.• Kadınlarda erkeklere oranla % 30 daha fazla görülür ve kadınların erkeklere oranla hastalıktan yaşam kalitesi açısından daha olumsuz yönde etkilendikleri belirlenmiştir.• Gebelik sırasında iltihabi bağırsak hastalığı (İBH) ataklarında alevlenme gözlenmemiştir.İltihabi bağırsak hastalıkları için risk faktörleri nelerdir?Kalıtsal faktör: ülseratif kolit hastalarında p-antinötrofil sitoplazmik antikorları bulunur. • Işmasında Crohn hastalığı bulunan kişilerin çocuklarında hastalığa yakalanma şansının genel nüfusa oranla 2-13 kat daha yüksek olduğunu bildirilmiştir.• Bağışıklık sistemi ile ilgili: bağırsak bakterilerindeki antijenlere karşı antikor gelişir.• Genetik eğilim: 12. ve 16. kromozomlar ile ilgilidir, bu ailelerin bireylerinde altı kişiden birinde görülür. • Sigara• Çevresel faktörler• Gıdalar: süt ile belirtiler artabilir.• Hareketsizlik: Boggild ve ark. Danirmarka'da gerçekleştirdikleri çalışmalarında, hareketsiz kişilerde iltihabi bağırsak hastalığına yakalanma riskinin daha yüksek olduğunu belirlemişlerdir. Benzer şekilde, Cucino ve Sonnenberg ABD'de gerçekleştirdikleri araştırmalarında, iltihabi bağırsak hastalığına bağlı ölümlerin, hareketsiz kişilerde daha fazla olduğunu belirlemişlerdir.• Apandisit ameliyatı sonrasında yakınmalar artabilir.İltihabi bağırsak hastalığı olan kişilerin bağışıklık sistemlerinin zayıflamasına bağlı olarak bazı enfeksiyonlara karşı eğilimleri artar. Bu nedenle, koruyucu amaçlı bazı aşıların yapılması önemlidir. Bunlar Haemophilus influenza, pnömokok, Hepatit B, Hepatit A ve Human Papiloma Virüs (HPV) gibi aşılardır.
İltihabi bağırsak hastalıkları bulaşıcı mıdır?Hayır, iltihabi bağırsak hastalıkları kişiden kişiye bulaşmaz.
ÜLSERATİF KOLİT
Ülseratif kolit nedir?Ülseratif kolit, kalın bağırsakların iç yüzeyini döşeyen bölümün, çevresel faktörlerin etkisi ile iltihaplanması ile seyreden bir hastalıktır. Olguların yaklaşık % 95'inde kalın bağırsağın son kısmı olan rektum bölümünün tutulumu vardır. Ülseratif kolit hastalığı sıklıkla makattan yukarıya doğru kalın bağırsak boyunca yayılır. Sıklıkla 15-40 yaş aralığında rastlanır, ancak olguların % 5'i ise 60 yaştan sonra ortaya çıkmaktadır.
Ülseratif kolit hastalığında ne şikayetler görülür?• Makattan kanama: Sık olarak kanlı ishal atakları, sümüksü de olabilir.• Sürekli ıkınma isteği (tenesmus) karın ağrısı, kabızlık, safra yolu darlığı• Ateş (37.5o C’nin üzerinde)• Nabız yüksekliği (taşikardi)• Kilo kaybı• Sürekli devam eden halsizlik• Kramp şeklinde karın ağrısı• Bazen yaşlılarda kabızlık• Bağırsak dışı belirtiler: eklem iltihapları, ağızda aftlar, bazı göz hastalıkları, safra yolu darlığı (primer sklerozan kolanjit), böbrek taşları, toplar damar tıkanıklıklarıHastalığın alevlenmesine neden olan ilaçlar var mıdır?Ağrı kesici ilaçlar, aspirin, bazı antibiyotikler, doğum kontrol hapları hastalığın alevlenmesine neden olur. Olguların % 5-10’unun doktora ilk kez hastalığın şiddetli bir alevlenmesi ile başvurduğu bilinmektedir. Bu hasta grubunda tedaviye yanıt alınması durumunda, % 50’sine bir yıl içinde ve % 75’ine ise beş yıl içinde tekrar yeni bir atak ile cerrahi girişim gerektiği belirlenmiştir.

Köşe Yazarları | Autoren
Köşe Yazarları | Autoren