Sayı | Ausgabe: 213 (16.07.2019)
Gelecek sayı | Nächste Ausgabe: 14.08.2019


Gerek hastanede gerekse çevremdeki insanların en büyük sorunlarından bir taneside şeker hastalığıdır. Vücudumuzda midenin arka kısmında pankreas adında bir bez bulunur. Bu bez kan şekerini düzenleyen hormonlar salgılar. İnsülin bu hormonlardan bir tanesidir. Şeker hastalığında (Diabetes Mellitus) vücudumuzda insülin hormonuyla ilgili bir problem vardır. İnsülin ya hiç üretilemiyordur ya da vücudun ihtiyacının altında bir üretim vardır veya üretilen insülinin yeterince etki göstermiyordur. İnsülinin salgılanamaması ya da etkisiz kalması sonucu hücrenin enerjisini karşılamak gibi çok önemli bir görevi olan şeker (glukoz) hücreye giremez. Hücreye giremeyen bu şeker kanda birikir. Kanda normalde bulunması gereken miktardan daha fazla bulunur. Bu da bütün hücrelere zarar verir. Çünkü fazla şeker vücutta zehir gibidir. Şeker hastalığı aileden gelen (kalıtsal) ve çevresel faktörlere bağlanmaktadır. Genel olarak iki tipi vardır. Birincisi genç yaşta görülen tip 1 diyabetes mellitus, ikinciside ileri yaşlarda ortaya çıkan tip 2 diyabetes mellitustur. Bunlara terapi yaklaşımları farklıdır.
Açlık kan şekeri 126 mg/dl veya üzerinde ise, herhangi bir saatte bakılan kan şekeri 200 mg/dl veya daha fazla ve beraberinde çok su içme, çok idrara çıkma veya açıklanamayan kilo kaybı varsa, 75 gr glukoz içerek yapılan şeker yüklemesinden iki saat sonra kan şekeri 200 mg/dl veya daha fazla olması durumunda şeker hastalığı (Diabetes Mellitus) teşhisi konulur. Ayrıca şeker hastalığı hiç bir belirti vermedende yıllarca sürebilir.  Ben bu durumu tarif ederken şöyle söylüyorum. Şeker hastalığı bodrumdaki elektrik kablolarını kemiren farelere benzer. Bodrumdaki fareler evde oturan insanları rahatsız etmez. Yanlız yıllar sonra bu kablolar kopunca iş işten geçmiştir. İşte bu fareler gibi kontrol edilmeyen şeker hastalığıda insanların damar ve sinir sistemini kemirir. Şeker; kanda fazla bulunduğunda  damara zarar verir. Başta kalp, beyin, böbrek gibi hayati işlev gören organlarda olmak üzere, ayaklarda ve gözlerde tahribat ve sorun meydana getirir. Şeker(glukoz) miktarı çok arttığında idrarla şeker kaybı da fazla olur. Oluşan idrar miktarı artar. Kalp krizi ve felç geçiren insanların çoğunluğunda kontrol edilmeyen şeker hastalığı rol oynar. O yüzden erken zamanda tedbir alınmalıdır. Yapılan araştırmalar kendine bakan şeker hastalarının normal insanlardan daha uzun yaşadığını göstermektedir. Çünkü  bu tip şeker hastaları dikkatli ve disiplinli yaşar. Şekerli yiyeceklerden uzak durur. Düzenli spor yapar.
Diabet tedavisinde temel hedef kandaki şeker düzeyini "sürekli olarak normal ya da normale yakın değerde" tutmaktır. Bunun ilk basamağını perhiz oluşturur. Genel ilkelerin dışında perhiz, kişinin fizyolojik yapısına (cins, yaş, kilo), sağlık durumuna (Tip 1 yada Tip 2 diabet, gebelik diabeti, diabete eşlik eden başka hastalıklar vb.) ve toplumsal konumuna (okul, meslek, yaşam biçimi vb.) göre düzenlenir. Amaç, diabetlinin dengeli ve doğru beslenmesidir. Diabet diyeti tek cümleyle şöyle özetlenebilir: Gereken, zamanında ve yeterince yenmelidir.
Tip 1 diyabette hemen insülin tedavisine başlanır. Tip 2 de ise şekerin seviyesine göre ya önce diyet programları uygulanır ya da ilaç tedavisine başlanır. Şayet gene sonuç alınmazsa ikili üçlü ilaç kombinasyonları denenir. Son zamanlarda yeni ilaçlar kullanılmaya başlamıştır. Bu arada insülin tedaviside alternatif bir yöntemdir.
Şeker hastalarına toz şeker, kesme şeker, bal gibi çabuk sindirilen besinler yasaklanmıştır. Bunun yerine hastalar için en uygun besinler olan taze sebzeler ve tahıllar önerilir. Protein ve yağ düzeyi de minimuma indirilmelidir. Çünkü protein karaciğerde şekere (glukoza) dönüştürülür. Yağ da çok önemli bir enerji kaynağıdır ve kilo sorununa yol açar. Bu nedenle hayvansal yağ ve margarinden uzak durmak gerekir. En uygun olan yağ bitkisel yağlardır.
Bir diğer tedavi metodu ise spor yapmaktır. Egzersiz yapmak kaslardaki şekeri yakmamızı sağlar. Hem de kilo problemini engellemeye yardımcı olur. Ancak spor yaparken bilerek yapmak çok önemlidir. Yoksa fayda yerine zararı olabilir.
En önemli tedavi şekli ise insülin tedavisidir. Vücuda verilen insülin kan şekerini ayarlar ve dengede kalmasını sağlar. Bu tedavi doktor kontrolünde hastalığın şiddetine göre gereken dozlarda uygulanmalıdır.
Yaza gimeden önce mutlaka bir eczaneye veya ev doktoruna giderek bir açlık bir de tokluk şekerinizi ölçtürün. Ayrıca ''HbA1c'' düzeyinizi kanda ölçtürerek uzun süreli şeker durumunuz hakkında bilgi edinebilirsiniz
Köşe Yazarları | Autoren
Köşe Yazarları | Autoren